تجزیه و ترکیب در زبان عربی ( به روش اجمالی )
برای تجزیه کلمه ها ( یعنی تعیین نوع کلمه ها ) در زبان عربی باید در آغاز واژه ها را به سه دسته تقسیم کرد :
الف – اسم . ب – فعل . ج – حرف .
|
1 - متصرّف ، غیر متصرّف .*
2 – عدد اسم : مفرد ، مثنّی ، جمع .
تعیین انواع جمع : سالم مذکر ، سالم مؤنّث ، تکسیر( یا مکسّر )
3 – جنس اسم : مذکّر ، مؤنّث .
4 – جامد ، مشتقّ .
تعیین انواع جامد : مصدريّ ، غیر مصدريّ .
تعیین انواع مشتقّ : اسم فاعل ، اسم مفعول ، صفة مشبّهه ، اسم مبالغه ،
اسم تفضیل ، اسم مکان ، اسم زمان ، اسم آلة ( * ).
5 – نکره ، معرفه .
تعیین انواع معرفه : ضمیر ، عَلَم ، اسم اشاره ، اسم موصول ، معرفه به
أل ، معرفه به اضافه .
6 – مُعرَب ، مبنيّ .
7 – تقسیم اسم معرب از نظر حرف آخر : منقوص ، مقصور ، ممدود ، صحیح الآخِر .
8 – منصرف ، غیر منصرف .
|
اگر واژه ی مورد نظر اسم بود ، باید عنوان های زیر گفته آید :
|
مطالبی که با علامت ستاره ( * ) آمده است ، مخصوص رشته ی علوم انسانی است .
|
اگر واژه ی مورد نظر فعل بود ، باید عنوان های زیر گفته آید :
|
1 – جامد ، متصرّف . *
2 – زمان فعل : ماضي ، مضارع ، أمر .
3 – صیغه ی فعل :
الف – مفرد ، مثنّی ، جمع .
ب – مذکّر ، مؤنّث .
ج – غائب ، مُخاطب ، متکلّم .
4 – مجرّد ، مزید .
تعیین انواع مزید : باب إفعال ، تفعیل ، مفاعلة ، تفاعل ، انفعال ، افتعال ،
تفعّل ، استفعال .
5 – ثُلاثي ، رُباعيّ .
6 – صحیح ، معتلّ .
تعیین انواع صحیح : سالم ، مضاعف ، مهموز .
تعیین انواع ادغام در فعل های مضاعف : واجب ، جایز ، ممتنع .*
تعیین انواع معتلّ : مِثال ، أجوف ، ناقص ، لفیف .
تعیین انواع إعلال : به اسکان ، به قلب ، به حذف .
7– لازم ، متعدّي .
8 – مبنيّ للمعلوم ، مبنيّ للمجهول .
9 – معرب ، مبنيّ .
|
( 1 )
اگر واژه ی مورد نظر حرف بود ، باید عنوان های زیر گفته آید :
|
1 – نوع حرف . به عنوان مثال :
حروف جرّ ، حروف ناصبه ، حروف جازمه ، حروف نافیه ، حروف
مشبّهة بالفعل ، حروف استفهام ، حروف عطف ، حروف استقبال ،
حرف نهي ، نفي جنس ، حروف شرط ، حروف نداء ، حرف تعریف و...
2 – عامل و غیر عامل بودن .
3 – نوع بِناء : مبنيّ بر : ضمّ ، فتح ، کسر ، سکون .
|
چند مثال کاربردی برای اجرای " تجزیه " :
1 – الأطبّاء یستعملون البصل في علاج بعض الأمراض .( عربی 1 عمومی ، درس 10 ، ص 109)
الأطبّاء : اسم ، جمع تکسیر و مفرد آن " طبیب ، مذکّر ، مشتقّ و صفة مشبّهه ، معرفه به أل ، معرب ، ممدود ،
غیرمنصرف .
یستعملون : فعل مضارع ، جمع مذکّر غائب ، مزید ثُلاثيّ از باب " استفعال " ، صحیح و سالم ، متعدّي ، معلوم ، معرب.
البصل : اسم ، مفرد ، مذکّر ، جامد غیر مصدريّ ، معرفه به أل ، معرب ، صحیح الآخر ، منصرف .
في : حرف جرّ ، عامل ، مبنيّ بر سکون .
علاج : اسم ، مفرد ، مذکّر ، جامد مصدريّ ، معرفه به اضافه ، معرب ، صحیح الآخر ، منصرف .
بعض : اسم ، مفرد ، مذکّر ، جامد غیر مصدريّ ، معرفه به اضافه ، معرب ، صحیح الآخر ، منصرف .
الأمراض : اسم ، جمع تکسیر و مفرد آن " مرض " ، مذکّر ، جامد مصدريّ ، معرفه به أل ، معرب ، صحیح الآخر ،
منصرف .
1 – راقِبوا حرکاتِ صاحب المزرعة حتّی تُخبِروني عنها حین أرجِعُ . ( عربی 2 غیر علوم انسانی ، درس ششم -
ص 76 )
راقبوا : فعل أمر ، جمع مذکّر مخاطب ، مزید ثُلاثيّ از باب " مفاعلة " ، صحیح و سالم ، متعدّي ، معلوم ، مبنيّ .
حرکات : اسم ، جمع سالم للمؤنّث ، جامد مصدريّ ، معرفه به اضافه ، معرب ، صحیح الآخر ، منصرف .
صاحب : اسم ، مفرد ، مذکّر ، مشتقّ و اسم فاعل ، معرفه به اضافه ، معرب ، صحیح الآخر ، منصرف .
المزرعة : اسم ، مفرد ، مؤنّث ، مشتقّ و اسم مکان ، معرفه به أل ، معرب ، صحیح الآخر ، منصرف .
حتّی : از حروف ناصبه ، عامل ، مبنيّ بر سکون .
تخبرو : فعل مضارع ، جمع مذکّر مخاطب ، مزید ثُلاثيّ از باب " إفعال " ، صحیح و سالم ، متعدّي ، معلوم ، معرب .
نـ : حرف ، نون وقایه ، مبنيّ بر کسر .
ي : اسم ، ضمیر متصل للنصب أو للجرّ ، متکلّم وحده ، معرفه به ضمیر ، مبنيّ بر سکون .
عن : حرف ، عامل جرّ ، مبنيّ بر سکون .
ها : اسم ، ضمیر متصل للنصب أو للجرّ ، للغائبة ، معرفه به ضمیر ، مبنيّ بر سکون .
حین : اسم ، مفرد ، مذکّر ، جامد غیر مصدريّ ، نکره ، معرب ، صحیح الآخر ، منصرف .
أرجع : فعل مضارع، للمتکلم وحده ، مجرّد ثُلاثيّ ، صحیح و سالم ، لازم ، معلوم ، معرب .
2 – ما کنتُ أفهم کلام أمّي .( عربی 3 غیر علوم انسانی ، درس پنجم ص 71 )
ما : حرف نفی ، غیر عامل ، مبنيّ بر سکون .
کنت : فعل ماضي ، متکلّم وحده ، مجرّد ثلاثيّ ، معتلّ و أجوف ، مبنيّ بر سکون .
أفهم : فعل مضارع، للمتکلم وحده ، مجرّد ثُلاثيّ ، صحیح و سالم ، متعدّي ، معلوم ، معرب .
کلام : اسم ، مفرد ، مذکّر ، جامد مصدريّ ، معرفه به اضافه ، معرب ، صحیح الآخر ، منصرف .
أمّ : اسم ، مفرد ، مؤنّث ، جامد مصدريّ ، معرفه به اضافه ، معرب ، صحیح الآخر ، منصرف .
ي : اسم ، ضمیر متصل للنصب أو للجرّ ، متکلّم وحده ، معرفه به ضمیر ، مبنيّ بر سکون .
( 2 )
3 – متی أصبحتَ یا أدنی الوری فطنا فصیحا ؟! ( عربی پیش دانشگاهی ، درس ششم ص 50 )
متی : اسم استفهام ، نکره ، مبنيّ بر سکون .
أصبحت : فعل ماضي ، للمخاطب ، مزید ثلاثيّ از باب " إفعال " ، صحیح و سالم ، مبنيّ بر سکون .
یا : حرف ندا ، غیر عامل ، مبنيّ بر سکون .
أدنی : اسم ، مفرد ، مذکّر ، مشتقّ و اسم تفضیل ، معرفه به اضافه ، معرب ، مقصور ، غیرمنصرف .
الوری : اسم ، مفرد ، مذکّر ، جامد غیر مصدريّ ، معرفه به أل ، معرب ، مقصور ، منصرف .
فطنا : اسم ، مفرد ، مذکّر ، مشتقّ و صفة مشبّهه ، نکره ، معرب ، صحیح الآخر ، منصرف .
فصیحا : اسم ، مفرد ، مذکّر ، مشتقّ و صفة مشبّهه ، نکره ، معرب ، صحیح الآخر ، منصرف .
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
برای ترکیب کلمه ها – البته به جز حرف ها - ( یعنی : تعیین نقش واژه ها در درون جمله ها ) و جمله ها در زبان عربی باید در آغاز همه ی آن ها را درچهار دسته ی بزرگ تقسیم بندی کرد :
الف - مرفوعات . ب – منصوبات . ج – مجرورات . د – مجزوم .
مرفوعات به نام های زیر معروف هستند :
|
1 – فاعل 6 – اسم افعال مقاربه *
2 – نائب فاعل 7 – خبر حروف مشبّهة بالفعل
3 – مبتدا ( مخصوص به مدح ، مخصوص به ذمّ * ) 8 – خبر لاي نفي جنس
4 – خبر 9 – توابع ؛ اگر متبوع ، مرفوع باشد .
5 – اسم افعال ناقصه 10 – فعل مضارع ؛ اگر همراه حروف -
ناصبه و ادوات شرط نباشد . |
منصوبات به نام های زیر معروف هستند :
|
1 – مفعول به ( متعجَّب منه ، استغاثه ، مندوب ، إغراء ، تحذیر * )
2 – مفعول مطلق 10 – اسم حروف مشبّهة بالفعل
3 – مفعول فیه 11 – اسم لاي نفي جنس
4 – مفعول له ( * ) 12 – خبر افعال ناقصه
5 – مفعول معه ( * ) 13 – خبر افعال مقاربه ( * )
6 – حال 14 – توابع ؛ اگر متبوع ، منصوب باشد .
7 – تمییز 15 – فعل مضارع ؛ اگر همراه حروف ناصبه -
8 – مستثنی بیاید .
9 – منادَی
|
|
إعراب رفع و نصب در اسم و فعل مشترک است
|
مجرورات به نام های زیر معروف هستند :
|
1 – مجرور به حرف جرّ
2 – مضاف إلیه
3 – توابع ؛ اگر متبوع ، مجرور باشد .
|
( 3 )
مجزوم به نام زیر معروف است :
|
1 - مضارع مجزوم ؛ وقتی که همراه حروف جازمه یا ادوات شرط بیاید .
2 – مضارع مجزوم ؛ وقتی که ادوات شرط همراه ندارد اما در پاسخ به -
فعل های طلبی به کار رود . *
|
|
توابع جمع تابع به معنی پیرو می باشد که مراد از آن ها نقش هایی است که در إعراب تابع و پیرو إعراب کلمه ی پیش از خود هستند .
توابع به 5 دسته تقسیم می شوند :
1 – صفت 2 – عطف بیان 3 – عطف به حروف ( یا معطوف )
4 – بدل 5 – تأکید
در رشته های غیر علوم انسانی تنها، صفت و معطوف ؛ فرا گرفته می شود .
|
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
چند مثال کاربردی برای اجرای ترکیب :
1 – یُبشّرالله المؤمنَ برحمته . ( عربی 1 ، عمومی ، درس نهم ، ص 103 )
یبشّر : فعل مضارع مرفوع ؛ چون ادوات ناصبه و جازمه همراهش به کار نرفته است .
الله : فاعل و مرفوع .
المؤمن : مفعول به و منصوب .
رحمة : مجرور به حرف جرّ ، و ( برحمة ) جارّ و مجرور.
ـه : مضاف إلیه و مجرورمحلّا .
2 – من طلب العلی سهر اللیالي . ( عربی 2 غیر علوم انسانی ، درس هفتم ، ص 89 )
من : مبتدا و مرفوع محلّا .
طلب : فعل شرط و مجزوم محلّا .
العلی : مفعول به و منصوب تقدیرا .
سهر : جواب شرط و مجزوم محلّا .
اللیالي : مفعول به و منصوب ظاهرا .
جمله ی ( طلب العلی سهر اللیالي ) خبر مبتدا و مرفوع محلّا .
3 – واترک الحرص تعش في راحة . ( عربی 3 غیر علوم انسانی ، درس ششم ، ص 86 )
و : ـــــــ
اترک : فعل و فاعل آن ضمیر مستتِر " أنت " جمله فعلیّه .
الحرص : مفعول به و منصوب .
تعش : فعل و فاعل آن ضمیر مستتر " أنت " جمله فعلیّه ، فعل مضارع مجزوم (و علامت آن سکون )
مجزوم است چون در پاسخ به فعل طلبی ( اترک ) به کار رفته است .
في : ــــــــ
راحة : مجرور به حرف جرّ ، و ( في راحة ) جارّ و مجرور .
( 4 )
4 – عسی العاملُ أن یتمتّعَ بمکانة رفیعة . ( عربی 2 علوم انسانی ، درس سیزدهم ، ص 155 )
عسی : از افعال مقاربه و اسم آن ( العامل ) و جمله اسمیّه .
العامل : اسم " عسی " و مرفوع .
أن : ــــــــ
یتمتّع : فعل و فاعل آن ضمیر مستتر " هو " جمله فعلیّه منصوب محلّا خبر عسی ؛ مضارع منصوب بـ " أن " .
بـ : ـــــــ
مکانة : مجرور به حرف جرّ ، و " بمکانة " جارّ ومجرور .
رفیعة : صفة و منصوب به تبعیّت از موصوف ( مکانة ) .
5 – ما أجمل الدین و الدنیا إذا اجتَمعا . (عربی 3 علوم انسانی ، درس سیزدهم ، ص 156 )
ما : مبتدا و مرفوع محلّا ( مای تعجّبیّه ) .
أجمل : فعل و فاعل آن ضمیر مستتر" هو " ، جمله ی فعلیّه خبر مرفوع محلّا .
الدین : مفعول به و منصوب ( متعجَّب منه )
و : ــــــ
الدنیا : معطوف ومنصوب به إعراب تقدیریّ .
إذا : ظرف منصوب محلّا ( یا : مفعول فیه )
اجتمعا : فعل و فاعل آن ضمیر بارز " الف " ، جمله ی فعلیّه و مضاف إلیه و مجرور محلّا .
5 – « وعد الله المؤمنین و المؤمنات جنّات تجري من تحتها الأنهار » ( عربی پیش دانشگاهی ، درس اوّل ، ص 7 )
وعد : فعل و فاعل آن " الله " جمله فعلیّه .
الله : فاعل و مرفوع .
المؤمنین : مفعول به اوّل و منصوب به " یاء "چون جمع مذکّر سالم است .
و : ــــــــ
المؤمنات : معطوف و منصوب به " کسره " چون جمع مؤنّث سالم است .
جنات : مفعول به دوم و منصوب به " تنوین جرّ " چون جمع مؤنّث سالم است .
تجري : فعل وفاعل آن " الأنهار " جمله ی فعلیّه صفت و منصوب محلّا به تبعیّت از موصوف ( جنّات ) ؛ مضارع مرفوع
به اعراب تقدیری .
من : ـــــــ
تحت : مجرور به حرف جرّ ، و " من تحت " جارّ و مجرور ( حال است برای الأنهار )
ها : مضاف الیه و مجرور محلّا .
الأنهار : فاعل ( برای : تجری ) ومرفوع .
|
نمونه هایی از تجزیه و ترکیب
از کتاب عربی پیش دانشگاهی
|
1 – إنّ کثیرا من الناس معتقدون أنّ هناک أشخاصا مُنحُوا قدرة علی قلب التراب ذهبا بعصاً سحریّة . ( ص 9 )
إنّ : از حروف مشبّهة بالفعل ( ناسخة ) ، عامل نصب ، مبنيّ بر فتح . / ــــــــــــ .
کثیرا : اسم ، مفرد ، مذکّر ، مشتقّ ( صفة مشبّهة از مصدر کَثرة ) ، نکره ، معرب ، صحیح الآخر ، منصرف . / -
اسم " إنّ " و منصوب ، جمله اسمیّه و ابتدائیّه .
من : حرف جرّ ، عامل ، مبنيّ بر فتح ( برای بر طرف کردن التقای ساکنین ) ./ ـــــــــــ .
الناس : اسم ، مفرد ( یا : اسم جمع ) ، مذکّر ، جامد غیر مصدريّ ، معرفه بـ أل ، معرب ، صحیح الآخر ، منصرف .
/ مجرور به حرف جرّ ، و " من الناس " جارّ ومجرور .
( 5 )
معتقدون : اسم ، مفرد ، مذکّر ، مشتقّ ( اسم فاعل از مصدر " اعتقاد " ) ، نکره ، معرب ، صحیح الآخر ، منصرف .
/ خبر " إنّ " و مرفوع به " واو " ، چون جمع مذکّر سالم است ( علامت اعراب فرعي )
أنّ : از حروف مشبّهة بالفعل ( ناسخة ) ، عامل نصب ، مبنيّ بر فتح . / ــــــــــــ .
هناک : اسم ، غیر متصرّف ، معرفه ، مبنيّ بر فتح . / خبر مقدّم " إنّ " و مرفوع محلّا .
أشخاصا : اسم ، جمع تکسیر مفرد آن " شخص " ، مذکّر ، جامد غیر مصدريّ ، نکره ، معرب ، صحیح الآخر ،
منصرف . / اسم مؤخّر " أنّ " و منصوب .
منحوا : فعل ماضي ، للغائبین ، مجرّد ثلاثيّ ، صحیح و سالم ، متعدّي ، مبنيّ للمجهول ، مبنيّ برضمّ . / فعل و نائب فاعل
آن ضمیر بارز" واو " جمله فعلیّه و جمله ی وصفیّه ومنصوب محلّا به تبعیّت از موصوف ( أشخاصا ) .
قدرة : اسم ، مفرد ، مؤنّث ، جامد مصدريّ ، نکره ، معرب ، صحیح الآخر ، منصرف . / مفعول به دوم و منصوب .
( مفعول به اول ، همان ضمیر بارز " واو " است که پس از مجهول شدن فعل ، نائب فاعل آن گشته است . )
علی : حرف جرّ ، عامل ، مبنيّ برسکون ./ ـــــــــــ .
قلب : اسم ، مفرد ، مذکّر ، جامد مصدريّ ، معرفه ، معرب ، صحیح الآخر ، منصرف . / مجرور به حرف جرّ و
" علی قلب " جارّ ومجرور .
التراب : اسم ، مفرد ، مذکّر ، جامد غیر مصدريّ ، معرفه بـ أل ، معرب ، صحیح الآخر ، منصرف . / مضاف إلیه
و مجرور ( مجرور لفظا و منصوب محلّا ؛ چون مفعول به اول شبه فعل " قلب " می باشد ؛ و مصدر قلب از فعل
" قَلَبَ " و دو مفعولی است . )
ذهباً : اسم ، مفرد ، مذکّر ، جامد غیر مصدريّ ، معرفه بـ أل ، معرب ، صحیح الآخر ، منصرف . / مفعول به دوم
" قلب " و منصوب .
بـ : حرف جرّ ، عامل ، مبنيّ برکسر ./ ـــــــــــ .
عصاً : اسم ، مفرد ، مؤنّث ، جامد غیر مصدريّ ، نکره ، معرب ، مقصور ، منصرف . / مجرور به حرف جرّ و مجرور
تقدیرا و " بعصا " جارّ و مجرو ر .
سحریّة : اسم ، مفرد ، مؤنّث ، جامد غیر مصدريّ ، نکره ، معرب ، صحیح الآخر ، منصرف . / صفت و مجرور به
تبعیّت از موصوف ( عصا ) .
2 – لا تکن رطبا فتعصرَ و لا یابسا فتکسرَ . ( ص 42 )
لا : حرف نهي ، عامل جزم ، مبنيّ بر سکون . / ـــــــ .
تکن : فعل مضارع ، للمخاطب ، مجرّد ثلاثيّ ، معتلّ و أجوف ( در آن اعلال به حذف صورت گرفته است ) ، معرب .
/ از افعال ناقصه و اسم آن ضمیرمستتر " أنت " جمله اسمیّه و ابتدائیّه .
رطبا : اسم ، مفرد ، مذکّر ، مشتقّ ( صفة مشبّهة از مصدر " رطب " ) ، نکره ، معرب ، صحیح الآخر ، منصرف .
/ خبر " تکن " و منصوب .
فـ : حرف ( فاء سببیِه ) ، عامل نصب ، مبنيّ بر فتح . / ــــــــــ .
تعصر : فعل مضارع ، للمخاطب ، مجرّد ثلاثيّ ، صحیح و سالم ، متعدّي ، مبنيّ للمجهول ، معرب . / فعل و نائب فاعل
آن ضمیرمستتر " أنت " جمله ی فعلیّه و جواب طلب ؛ مضارع منصوب ( عامل نصب فاء سببیّ ) .
و : حرف عطف ، غیر عامل ، مبنيّ بر فتح .
لا : حرف نهي ، عامل جزم ، مبنيّ بر سکون . / ـــــــ .
یابسا : اسم ، مفرد ، مذکّر ، مشتقّ ( اسم فاعل از مصدر " یُبس " ) ، نکره ، معرب ، صحیح الآخر ، منصرف . / خبر
" تکن " محذوف و این حذف به قرینه ی لفظی صورت گرفته است . و جمله ی " لا تکن " یابسا ، عطف است به
جمله ی : لا تکن رطبا ، وعطف از نوع جمله به جمله می باشد .
فـ : حرف ( فاء سببیِه ) ، عامل نصب ، مبنيّ بر فتح . / ــــــــــ .
تکسر : فعل مضارع ، للمخاطب ، مجرّد ثلاثيّ ، صحیح و سالم ، متعدّي ، مبنيّ للمجهول ، معرب . / فعل و نائب فاعل
آن ضمیرمستتر " أنت " جمله ی فعلیّه و جواب طلب ؛ مضارع منصوب ( عامل نصب فاء سببیّ ) .
( 6 )
3 – و أسوأ الناس تدبیرا لعاقبة من أنفق المال في ما لیس ینفعه .( ص 81 )
و : حرف عطف ، غیر عامل ، مبنيّ بر فتح . / ـــــــــ .
أسوأ : اسم ، مفرد ، مذکّر ، مشتقّ ( اسم تفضیل از مصدر " سوء " ) ، معرفه ، معرب ، صحیح الآخر ،غیر منصرف .
/ مبتدا و مرفوع .
الناس : اسم ، مفرد ( یا : اسم جمع ) ، مذکّر ، جامد غیر مصدريّ ، معرفه بـ أل ، معرب ، صحیح الآخر ، منصرف .
/ مضاف الیه و مجرور.
تدبیرا : اسم ، مفرد ، مذکّر ، جامد مصدريّ از باب تفعیل ، نکره ، معرب ، صحیح الآخر ، منصرف . / تمییز نسبت
و منصوب
لـ : حرف جرّ ، عامل ، مبنيّ برکسر ./ ـــــــــــ .
( 6 )
عاقبة : اسم ، مفرد ، مؤنّث ، جامد مصدريّ ( گرچه بر وزن فاعل است ) ، نکره ، معرب ، صحیح الآخر ، منصرف .
/ مجرور به حرف جرّ و " لعاقبة " جارّ و مجرور .
من : اسم ، موصول عامّ ، معرفه ، مبنيّ بر سکون . / خبر و مرفوع محلّا .
أنفق : فعل ماضی ، للغائب ، مزید ثلاثيّ از باب إفعال با یک حرف زائد ، صحیح و سالم ، متعدّي ، مبني للمعلوم ، مبنيّ
بر فتح . / فعل وفاعل آن ضمیرمستتر" هو " ( و مرجع ضمیر ، من است ) جمله ی فعلیّه و صله ی موصول و
اعرابی ندارد .
المال : اسم ، مفرد ، مذکّر ، جامد غیر مصدريّ ، معرفه بـ أل ، معرب ، صحیح الآخر ، منصرف . / مفعول به و
منصوب .
في : حرف جرّ ، عامل ، مبنيّ برسکون ./ ـــــــــــ .
ما : اسم ، موصول عامّ ، معرفه ، مبنيّ بر سکون . / مجرور به حرف جرّومجرور محلّا ، و" في ما " جارّو مجرور .
لیس : فعل ماضی ، جامد ، للغائب ، مجرّد ثلاثيّ ، معتلّ و أجوف ( بدون اعلال ) ، مبنيّ بر فتح . / از افعال ناقصه و اسم
آن ضمیر مستتر " هو " ( ومرجع ضمیر ، ما می باشد ) و جمله ، صله ی موصول و محلّی از اعراب ندارد .
ینفع : فعل مضارع ، للغائب ، مجرّد ثلاثيّ ، صحیح و سالم ، متعدّي ، مبنيّ للمعلوم ، معرب . / فعل و فاعل آن
ضمیرمستتر " هو " جمله ی فعلیّه و خبر " لیس " و منصوب محلّا ؛ مضارع مرفوع – به خاطر این که عوامل
نصب و جزم همراهش نیامده است .
ـه : اسم ، ضمیر متّصل برای حالت نصب یا جرّ ، للغائب ، معرفه ، مبنيّ بر ضمّ . / مفعول به و منصوب محلّا .
( 7 )
