اعتقاد و عمل به هر دین جایز است ؟!
آیه ی 62 سوره ی بقره می فرماید :
« إنّ الذین آمَنوا والذین هادوا والنصاری والصابئین مَن آمَن بالله والیوم الآخِر وعمل صالحاً فلهم أجرُهم عندربّهم ولا خوفٌ علیهم ولا هم یحزنون »
برگردان : کسانی که ایمان آوردند ( یعنی : مسلمانان ) ویهود ونصارا وستاره پرستان که به خدا وروزبازپسین ایمان آوردندوکارشایسته انجام دادندالبته که نزد خدا پاداش نیک دارند وهیچگاه بیمناک واندوهگین نخواهند بود .
واژگان : هادوا : هادَ یَهودُ هَوداً : دخلَ في الیهودیّة : یهودی شدند . والیهودُ في الأصل من قولهم هُدنا إلیک أي تُبنا إلیک : توبه کنندگان به درگاه خدا .
نَصاری : سُمّيَ المؤمنون بدین عیسی نصاری لقوله : « کونوا أنصار الله کما قال عیسی ابنُ مریم للحوارییّن من أنصاري إلی الله قال الحواریّون نحن أنصار الله » یعنی کلمه ی نصاری تغییر شکل یافته أنصار است . وقیل سُمُّوا بذلک انتسابا إلی قریة یُقال لها نَصران ، فیقال نَصرانيّ وجمعه نَصاری . گفته شده که نصاری جمع نصرانيّ است ونصرانی اسم منسوب به روستایی می باشد .
صابئین : صبأ یَصبَأ و صَبُؤ یَصبُؤ صبأ و صُبوءا : خرج من دین إلی دین آخر ، تَدیَّن بدین الصابئین فهو صابئ وجمعه صابئون وصابئة . کسانی که از دینی به دینی دیگر گروند . و مراد از این کلمه در قرآن : ستاره پرستان است که از آیین نوح برگشتند وستاره پرست شدند .
نگاهی گذرا به ترکیب آیه : الذین : اسم إنّ ومنصوب محلا / آمنوا : فعل وفاعل جمله ی فعلیه صله ی موصول / الذین : عطف به الذین نخست ومنصوب محلا / هادوا : فعل وفاعل جمله ی فعلیه صله ی موصول / النصاری : عطف به الذین نخست ومنصوب تقدیرا / الصابئین : عطف به الذین نخست ومنصوب به یاء / من : مبتدا ومرفوع محلا وجمله ی اسمیه خبر إنّ ومرفوع محلا / آمن : فعل شرط ومجزوم محلا / عمل : عطف به آمن ومجزوم محلا / فلهم آجرهم : فاء زائد و بقیه جمله اسمیه جواب شرط / ولا : حرف عطف ونفی / خوف علیهم : مبتدا وخبر / ولا : مثل قبلی / هم یحزنون : مبتدا وخبر .
برداشت : 1- در این آیه به سه دین آسمانی ( اسلام ، یهود ومسیحیت ) اشاره شده است واشاره به آیین ستاره پرستی درکنار آن سه کیش نکته ی ظریفی با خود دربردارد . کلمه ی ستاره پرستان را می توان به ( وغیره ) تعبیر کرد وگفت : مسلمان ویهودی ومسیحی وغیره ( ازجمله ستاره پرستی ؛ واز میان غیره به این دین اشاره نمود چون این دین هم در میان مردم سامی نژاد رواج داشت ) وبا این تعبیر همه ی ادیان از جمله آیین زردشتی را نیز باید مصداق این آیه دانست .
2- خلاصه وچکیده دین در سه چیز است : الف) ایمان به خدا ب) باور به روز بازپسین ج) عمل صالح . پس همه ی کسانی که به این سه اصل ایمان داشته باشند باهرمرام وآیینی وبا هر اسم وعنوانی « نزد خدا پاداش نیک دارند وهیچگاه بیمناک واندوهگین نخواهند بود » وبقیه ی سخنان جز این سه اصل یک سری القاب و اصطلاحات بی معنا وبی مغزهستند که نباید گرد آن ها گشت .
3- خداوند در این آیه ، به مومنین این ادیان مژده داد که نباید بترسند وبیمناک باشند چون خدا با آنهاست واین دستوری ضمنی است که پیروان یک دین حق ندارند پیروان ادیان دیگر را استهزا کنند و به خاطر پایبند بودن عده ای به دینی غیر ازدینشان آن ها رامورد اذیت وآذار قرار دهند .
