ومِن کلامٍ له علیه السّلامُ

وقد سَمِعَ قوماً مِنْ أصحابه یَسُبُّونَ أهلَ الشّامِ أیّامَ حربِهم بصِفّین

« إنّي أکرَهُ لکمْ أنْ تکونوا سَبّابینَ ، ولکنّکم لو وَصَفْتم أعمالَهم ، وذَکَرْتم حالَهم ، کانَ أصْوَبَ في القَول ، وأبْلَغَ في العُذْر ، وقلتم مکانَ سَبِّکم إیّاهم : اللّهمَّ احْقِنْ دِماءَنا ودِماءَهم ، وأصلِحْ ذاتَ بیننا وبینِهم ، وَاهْدِهم مِنْ ضَلالتهم ، حتّی یَعْرِفَ الحقَّ مَنْ جَهِلَهُ ، ویَرْعَويَ عنِ الغَيِّ والعُدوانِ مَنْ لَهِجَ به »      

واژگان :

یسبّون : دشنام می دهند / أکرهُ : خوشم نمی آید ، نمی پسندم / سبّابین : دشنام دهندگان / أصوب : درست تر / أبلغ : رساتر / العُذر : پوزش خواهی / اِحقنْ : نگهدار، مانع ریختن شو / ذات بین ... : اختلاف میان ... / یَرعَوي : بازگردد ، دست کشد / الغَيّ : گمراهی / العُدوان : تجاوزکاری / لَهِجَ به : شیفته آن شد ، برانجامش تحریک کرد .

برگردان :

واز سخن ایشان است بر وی درود باد

واز گروهی از یارانش شنیده بود که که مردم شام را دشنام می دادند در روزهای جنگشان در صفین

« من بی تردید خوشم نمی آید برای شما که دشنام دهنده باشید ، ولیکن چنانچه کارهایشان را بیان کنید ، وحال وروزشان را یادآوری کنید ، در سخن گفتن درست تر است ، ودر پوزش خواستن رساتر ، وبه جای دشنام دادن به ایشان ، بگویید : خدایا خون های ما وخون های ایشان را نگهدار ، واختلاف میان ما وآنان را اصلاح کن ، وآنان را از گمراهیشان هدایت کن ، تا بشناسد حق را کسی که آن را ندانسته است ، وبازگردد از گمراهی وتجاوزکاری کسی که شیفته آن شده است »

برداشت :

1- سَبّ یعنی دشنام دادن ؛ واین رفتار نابجاست چون شامل این موارد است :  متهم کردن پدر ومادرکسی به کارهای نابجا ، نسبت خانوادگی کسی را زیر سوال بردن ، نسبت دادن فرومایگی وپستی به کسی و ... .

2- البته سَبّ با لَعن ـ نفرین ـ متفاوت است ؛ لعن به معنی طرد ودور کردن است ، مثلاً « اولئک یَلعَنُهم اللهُ » یعنی خداوند آنان را از رحمت خویش دور می گرداند ؛ به همین دلیل خود حضرت هم به صراحت در موارد گوناگون افراد را لعن کردند ، وخداونددرقرآن نیز از سَبّ بازداشته است لیکن از لعن نه ، ودر قرآن لعن درموارد گوناگون به کار رفته است .

3- این سخن حضرت نشان می دهد که اهل شام گمراه هستند ولی از دایره ی اسلام خارج نیستند.

منابع :

1- نهج البلاغه دکتر صبحی صالح .

2- شرح نهج البلاغه ابن أبی الحدید .

3- ترجمه نهج البلاغه فیض الإسلام .

4- مفردات راغب .