کارگاه زبان عربی

آیه ی 101 سوره ی نساء می فرماید :  

«  وإذا ضربتم في الأرض فلیس جُناحٌ أن تَقصُروا من الصلوة إن خِفتم أن یَفتنَکم الذین کفروا إنّ الکافرین کانوا لکم عدوّاً مُبیناً »

برگردان

چون به سفرروید باکی بر شما نیست که نماز را کوتاه به جای آورید ( دو رکعت به جای چهار رکعت ) هر گاه بیم آن دارید که کافران شما را به رنج وهلاکت اندازند ؛ کفار نسبت به شما دشمنی آشکار دارند.

مفردات

ضربتم : الضرب في الأرض الذَّهاب فیها هو ضربها بالأرجُل : زدن در زمین ( یعني ) رفتن در آن که همان زدن به پاهاست .

جُناح : کلّ إثمٍ مائلٍ بالإنسان عن الحقّ : هر گناهی که انسان را از حق منحرف سازد .

أن تقصُروا : قَصرَ الصلاة : جعلها قصیرة بترک بعض أرکانها ترخیصاً : کوتاه کردن نماز با رها کردن بعضی از ارکان آن به جهت سهولت در انجام کار .  

مفردات از کتاب ( المفردات في غریب القرآن – راغب اصفهانی ) گرفته شده است .

نگاهی به ترکیب بندی آیه

اگر به سفر رفتید /( ودر طول سفر ) اگر بیم آن داشتید که مورد هجوم دشمن واقع شوید / گناهی بر شما نیست که نماز را کوتاه بخوانید ( نگفته است که کوتاه خواندن نماز دراین شرایط بر شما واجب است بلکه تشخیص موقعیت را به عهده ی رسول گذاشته است )

برداشت

پیامبر ویارانش درشهر مدینه ایمن بودند ومشکل امنیتی نداشتند اما هر وقت که می خواستند به هر دلیلی به بیرون شهر سفرکنند احتمال این که غفلتاً مورد هجوم دشمنان قرار گیرند بسیار بود از این رو خداوند به این موضوع توجه نشان داد وبه پیامبر ویارانش رخصت داد که در صورت قرار گرفتن در چنین موقعیتی می توانند نمازشان را کوتاه به جای آورند وآنان نیز به صلاحدید خود چنین می کردند . اما در مواقع دیگر که اکثر مواقع زندگی وحیات رسول ویارانش بود به چنین کاری نیاز نبود واز معنای آیه فهمیده می شودکه پیامبر ویارانش درغبر این موقعیت نمازشان را کامل به جای می آوردند .